کولون و رکتوم از اعضای دستگاه گوارشی هستند.
این دو با هم یک لوله دراز ماهیچهای به نام روده بزرگ را میسازند.
کولون حدود ۱۸۰ سانتیمتر بالای روده بزرگ است و به ۲۰ سانتیمتر آخر عضو، رکتوم (راستروده) اطلاق میشود.
سرطان روده بزرگ؛
سرطان روده بزرگ سومین سرطان شایع در دنیا و دومین سرطان کشنده پس از سرطان ریه محسوب میشود. تومور این بیماری معمولاً از سلولهایی که بخش داخلی روده را میپوشانند (اپیتلیوم) منشأ میگیرد، ولی در موارد نادر ممکن است تومورهای بدخیم از بافتهای دیگر هم سرچشمه بگیرند.
فاکتورهای مؤثر در ابتلا به سرطان روده بزرگ
۱. پولیپ: پولیپ غدهای بیخطر است که داخل دیواره کولون یا رکتوم رشد میکند. تعدادی از بیماران مبتلا به پولیپ، به سرطان روده بزرگ مبتلا میشوند، بنابراین پولیپها را باید پیش از سرطانی شدن از بدن خارج کرد. ۲. سن: معمولاً افراد بالای ۶۰ سال به این بیماری مبتلا میشوند، البته این بیماری میتواند جوانترها را نیز مبتلا سازد. 3. کولیت اولسرو: بیماری است که در آن روده ملتهب شده و نقاط زخمی در آن ایجاد میشود. علائم بیماری به صورت اسهال واضح و طولانی همراه با دفع خون و مخاط میباشد. 4. عدم فعالیت بدنی: روش زندگی آرام بدون حداقل فعالیتهای بدنی، خطر ابتلا به سرطان کولورکتال را افزایش میدهد. 5. سابقه خانوادگی: وابستگانِ بیمارانِ سرطانی کولورکتال، امکان بیشتری برای دچار شدن به این سرطان دارند. 6.رژیم غذایی: رژیم غذایی بسیار غنی از چربی (بهویژه از منابع حیوانی و پرگوشت) و کمفیبر در ابتلا به این بیماری مؤثر است. 7. مشروبات الکلی: افرادی که مرتب از مشروبات الکلی استفاده میکنند، خطر ابتلا به این بیماری را افزایش میدهند.
علائم هشداردهنده:
۱. تغییر در اجابت مزاج: شایعترین علامت است که معمولاً به صورت یبوست ظاهر میشود، ولی گاهی به صورت یبوست و اسهال متناوب دیده میشود ۲. خونریزی از روده: که به صورت خون روشن یا تیره و یا خون مخفی ظاهر میشود. در برخی تومورها دفع فراوان بلغم (مخاط) مشاهده میگردد ۳. کمخونی: فقر آهن غیرقابل توجیه ۴. کاهش وزن: کاهش وزن بدن بدون دلیل موجه ۵. خستگی مداوم ۶. دردهای شکمی: دردهای متناوب شکمی و اتساع شکمی که معمولاً بعد از ایجاد تغییر در اجابت مزاج تظاهر میکند (احساس نفخ، پربودن شکم و دردهای گذرا) ۷. تغییر در دفع: زورپیچ و احساس دائمی دفع که همراه با دفع مقدار کم مدفوع میباشد ۸. احساس خالی نشدن کامل مخرج ۹. دردهای مکرر گازی: دردهای مربوط به انباشته شدن گاز در رودهها.
نکته مهم:
گرچه ممکن است این علائم نشانگر وجود سرطان باشند، ولی در بیشتر اوقات این علائم مربوط به بیماریهای غیرسرطانی است. لذا جهت تشخیص نهایی حتماً باید به پزشک مراجعه شود
پیشگیری از سرطان روده :
- سبک زندگی: مهمترین عوامل جلوگیری، استفاده از رژیم غذایی پرفیبر، انجام تمرینات ورزشی، پیادهروی منظم و مصرف میوه و سبزی تازه است.
- گروههای پرخطر:
تمامی افراد بالای ۵۰ سال در معرض خطر هستند و باید با مشورت پزشک، برنامه منظم پیشگیری و غربالگری داشته باشند.
- اهمیت تشخیص زودرس:
اگر این سرطان در مراحل اولیه تشخیص داده شود، تا ۹۰٪ قابل درمان است.
- پولیپها:
بسیاری از سرطانهای روده بزرگ از پولیپها منشأ میگیرند. تبدیل پولیپ به سرطان سالها طول میکشد، بنابراین با تشخیص و برداشتن پولیپها از طریق کولونوسکوپی (بدون نیاز به جراحی)، میتوان از بروز سرطان جلوگیری کرد.
- هشدار:
در صورت مشاهده هرگونه تغییر در اجابت مزاج، دفع خون یا سیاه شدن رنگ مدفوع، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.
در صورت مشاهده هر یک از علائم فوق، جهت انجام معاینات تکمیلی و غربالگری به متخصصین گوارش مرکز درمانی آلمحمد(ص) مراجعه فرمایید.