.webp)
اپرکس یا اریتروپویتین نوترکیب
علت مصرف: اکثر بیماران مبتلا به نارسایی کلیه که به مدت طولانی دچار اختلال عملکرد کلیه هستند مبتلا به کم خونی میشوند. کم خونی به دلیل کاهش ترشح هورمون اریتروپویتین است که ۹۰ درصد آن در کلیه ساخته و ترشح میشود و با تأثیر بر مغز استخوان باعث افزایش تولید گلبولهای قرمز خون میگردد. این دارو جهت جبران و اصلاح کم خونی ایجاد شده مورد استفاده قرار میگیرد.
اشکال دارو: این دارو به شکل مایع بیرنگی است که به صورت آمپولهای ۲۰۰۰، ۴۰۰۰، 6000 و 10000 واحدعرضه میشود. عوارض دارو: با مصرف بیش از اندازه اپرکس غلظت خون افزایش مییابد که میتواند موجب از کار افتادن فیستول گردد. بنابراین از تزریق خودسرانه و یا تغییر دوز آن اجتناب کنید. تزریق اپرکس باعث افزایش فشار خون شده که در نتیجه از تزریق آن در زمانی که فشار خون بالای 160 میلیمتر جیوه است باید خودداری شود.
نحوه مصرف: اپرکس میتواند به صورت داخل وریدی، زیر جلدی و داخل پریتون تزریق شود. در تزریق زیر جلدی در منزل حداکثر حجم تزریقی باید ۱ سیسی باشد. حجمهای بیشتر در مکانهای دیگر تزریق شود. محل تزریق بازوها و دیواره قدامی شکم میباشد که باید به طور متناوب تغییر یابد.
نکات قابل توجه: ۱- این دارو باید در درجه حرارت ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد نگهداری و از یخزدگی آن جلوگیری شود. ۲- رنگ محلول باید شفاف باشد. ۳- باید از مخلوط کردن آن با سایر داروها و رقیق کردن آن خودداری کرد. ۴- دارو در یخچال نگهداری شود و از یخزدگی و تابش مستقیم نور خورشید محافظت شود. ۵- قبل از تزریق فشار خون کنترل شود و در صورت فشار بالای 160میلیمتر جیوه دارو تزریق نشود.
ونوفر
علت مصرف:این دارو از ترکیبات آهن و ضد کمخونی میباشد.
اشکال دارو: ونوفر به شکل آمپولهای ۵ میلیلیتری که حاوی ۱۰۰ میلیگرم محلول قهوهای تیره آهن است، عرضه میشود. عوارض دارو: افت فشار خون (در صورت تزریق سریع)، تغییر موقت حس چشایی، تهوع، ایجاد شوک و احساس طعم فلز در دهان میباشد.
نحوه مصرف: تزریق وریدی بهترین روش تزریق ونوفر میباشد که توصیه میشود هر میلیلیتر آن در ۲۰ میلیلیتر سرم نرمال سالین رقیق شود.
نکات قابل توجه: ۱- ونوفر نیازی به نگهداری در یخچال ندارد. ۲- ونوفر با هیچ دارویی نباید مخلوط شود. ۳- داروی رقیق نشده، داخل رگ سریع تزریق نشود. ۴- در زمان تجویز، قرص آهن قطع شود.
کربنات کلسیم
موارد مصرف: این دارو به صورت مکمل غذایی هنگامی که دریافت کلسیم ممکن است ناکافی باشد، مصرف میشود. همچنین در نارسایی کلیه به دلیل افزایش فسفر خون، این دارو استفاده میشود زیرا این دارو در دستگاه گوارش به فسفات متصل میشود و مانع جذب آن میگردد.
اشکال دارو: به صورت قرصهای ۵۰۰ میلیگرم موجود است که حتماً باید در دمای ۱۵-۳۰ درجه و در پوشش بسته نگهداری شود. عوارض: یبوست، تهوع، تشنگی و پرادراری از عوارض این دارو است.
نکات قابل توجه: ۱- در صورت بروز علائمی نظیر بیاشتهایی، تکرر ادرار، خشکی دهان، گیجی و هذیان که نشاندهنده افزایش بیش از حد کلسیم در بدن است باید سریعاً به پزشک خود مراجعه کنید. ۲- اگر هدف از درمان اصلاح کلسیم است باید دارو را یک ساعت بعد از غذا و با یک لیوان پر از آب میل کنید. ۳- اگر هدف اصلاح فسفر است دارو باید وسط غذا میل شود. ۴- آنتی بیوتیکها و آهن جذب خوراکی کلسیم را مختل میکنند، به همین دلیل با فاصله زمانی از هم مصرف شود.
رناژل
موارد مصرف: این دارو یک فسفر بایندر (به فسفر مواد غذایی متصل میگردد)
ترکیب یا باند شدن با فسفر آن را از طریق دستگاه گوارش دفع میکند و مانع جذب فسفر میشود.
اشکال دارو: کپسولهای ۴۰۰ و ۸۰۰ میلیگرم. عوارض: عوارض جانبی رناژل و کربنات کلسیم تقریباً شبیه هم بوده ولی در رناژل عوارض گوارشی مثل یبوست که یکی از مشکلات بیماران دیالیزی است کمتر دیده میشود.
نکات قابل توجه: ۱- باید مصرف مواد خوراکی حاوی فسفر نظیر آجیل و لبنیات، ماست، دوغ، شیر، کشک و ... تقلیل یابد. ۲- در صورت مصرف رناژل هیچگونه فسفات بایندر دیگر را نباید مصرف کنید. ۳- فاصله مصرف رناژل با داروهای ضد تشنج، وارفارین و سیپروفلوکساسین باید حداقل 1-3 ساعت باشد.
کلسیتریول
اشکال دارو: قرصهای (پرل) ۲۵/۰ میکروگرم مکانیسم اثر: کلسیتریول فرم فعال شده ویتامین D است که متابولیسم کلسیم و فسفات را تحت تأثیر قرار میدهد.
دوز دارو در بیماران دیالیزی بر اساس میزان کلسیم و فسفر خون تنظیم میشود. در صورت نیاز بعد از هر همودیالیز و یا روزانه تجویز میشود.
عوارض: مهمترین عارضه افزایش بیش از حد کلسیم میباشد که با کنترل دورهای کلسیم میتوان از آن جلوگیری کرد.